Historia pleszewskich Żydów liczy sobie zaledwie niespełna 150 lat. Jednak to ważna część historii miasta. Samorząd wraz z Muzeum Regionalnym przywracają więc pamięć o ludności żydowskiej. W miejscu, gdzie niegdyś był kirkut, powstało lapidarium z symbolicznym obeliskiem.
Nowe miejsce pamięci powstało na spokojnym, zielonym terenie, pośród drzew i codziennego życia mieszkańców osiedla Mieszka I w Pleszewie, gdzie znajdował się niegdyś cmentarz żydowski – miejsce spoczynku dawnych mieszkańców miasta wyznania mojżeszowego. Przestrzeń, która obecnie służy odpoczynkowi i rekreacji, była kiedyś miejscem pamięci, ciszy i duchowej ciągłości pokoleń. Aby uczcić pamięć pleszewskich Żydów Miasto i Gmina Pleszew wraz z Muzeum Regionalnym w Pleszewie stworzyła Lapidarium, gdzie znajduje się obelisk i oryginalne tablice pochodzące z dawnego cmentarza.
Tablice pochodzące z cmentarza żydowskiego, które zachowały się w różnych częściach miasta, bo dawniej, po likwidacji, wykorzystywane były np. do budowy dróg i chodników, zostały w należyty sposób wyeksponowane. Oryginalne płyty z hebrajskimi napisami zostały oczyszczone i umieszczone na postumencie wraz z pamiątkową tablicą – informuje Arkadiusz Ptak, burmistrz Pleszewa. Ludność żydowska stanowiła bowiem na pewnym etapie historii ogromny odsetek mieszkańców Pleszewa. Na obelisku znajduje się także pamiątkowa tablica oraz inskrypcja w trzech językach: polskim, angielskim i hebrajskim. Wielką pomocą przy tworzeniu lapidarium był dla nas dr Krzysztof Morta, dyrektor Ośrodka Badań nad Historią i Kulturą Żydów z Południowej Wielkopolski, który zajął się tłumaczeniem i transkrypcją na język hebrajski – mówi Adam Staszak, dyrektor Muzeum Regionalnego w Pleszewie. Na obelisku dodatkowo umieszczony został kod QR, który przekierowuje do dedykowanej strony internetowej poświęconej historii pleszewskich Żydów.
Historia Żydów w Pleszewie liczy sobie zaledwie niespełna 150 lat. Żydzi pojawili się w mieście na początku XIX wieku. W 1817 roku gminie żydowskiej udało się pozyskać teren pod żydowski cmentarz, który znajdował się na miejscu dzisiejszego osiedla mieszkaniowego przy ul. Mieszka I. Dzięki pierwszemu rabinowi w Pleszewie Eliasowi Guttmacherowi powstało miejsce modlitwy dla Żydów, czyli synagoga przy ul. Sienkiewicza 6 (w głąb ulicy Sienkiewicza, w kierunku ulicy Ogrodowej). W roku 1800 w spisach nie figurował jeszcze żaden Żyd, w 1811 było ich już ponad 140, w 1837 – ponad 700. Apogeum liczby ludności żydowskiej w Pleszewie miało miejsce w roku 1860, kiedy odnotowano ich 900 na nieco ponad 6-tysięczną populację miasta. Począwszy od lat 70. XIX wieku, liczba ludności żydowskiej zaczęła się zmniejszać, wybierali oni emigrację do Niemiec i USA.
Na początku II wojny światowej w Pleszewie było 58 Żydów. Z końcem października 1939 roku zostali oni skoszarowani w budynku dzisiejszej szkoły podstawowej nr 1, skąd w dniach 9-10 listopada 1939 roku zostają wywiezieni do Łodzi. Stamtąd trafili do obozów w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof) i w Auschwitz (Oświęcim).
Więcej o historii żydowskiej społeczności w Pleszewie można przeczytać tutaj – [LINK do dedykowanej strony internetowej]
