Historia Pleszewa
Zabytki Pleszewa i okolic
Znani pleszewianie
Galeria

Znani pleszewianie

Seweryn Samulski
Seweryn Samulski Urodził się 14 grudnia 1866 r. w Kaniewie k. Koźmina. Ukończył zawodową szkołę mechaniczną w Chemnitz w Saksonii. Od 1893 r. pracował w Poznaniu jako kierownik warsztatu, a od 1914 r. jako dyrektor Zakładów H. Cegielski. W 1897 r. został współudziałowcem firmy I. Jezierski – Fabryka Maszyn i Narzędzi Rolniczych w Pleszewie, później Pleszewska Fabryka Maszyn S. Samulski i S-ka. Należał do pionierów emancypacji gospodarczej społeczeństwa polskiego pod zaborem pruskim. Jako jeden z najbliższych współpracowników ks. Piotra Wawrzyniaka, dążył do uprzemysłowienia Wielkopolski, inicjując m.in. powstanie w 1910 r. Związku Fabrykantów w Poznaniu. Powołał także czasopisma „Kupiec” i „Fabrykant”. W 1912 r. wraz z Franciszkiem Gdeczykiem i Stanisławem Mockiem wszedł w skład Zarządu (jako prezes) czuwającego na organizacją i przebiegiem Wystawy Przemysłowej w Pleszewie w 1912 r., która była ważnym wydarzeniem ekonomicznym w skali całego kraju.
Był członkiem licznych towarzystw i organizacji społecznych.
Zmarł 27 października 1935 r. w Poznaniu. Spoczywa na cmentarzu przy ul. Bluszczowej w Poznaniu.
Ignacy Jezierski
Ignacy Jezierski Urodził się 25 lipca 1842 r. w Poznaniu. Po ukończeniu szkoły powszechnej i nauki zawodu ślusarskiego w 1860 r. wyruszył w podróż po Europie. Przez Szczecin, Hamburg, Kilonię i Lipsk dotarł do Wiednia, gdzie został zwerbowany do wojska papieskiego. Po powrocie do Poznania zatrudnił się w Fabryce Maszyn H. Cegielski. W 1863 r. wyjechał do Wrocławia, gdzie pomagał w przemycie broni i amunicji dla powstańców styczniowych. W maju 1864 r. ożenił się z Marianną Kasprowiczówną. We wrześniu 1867 r. udał się do Stanów Zjednoczonych Ameryki, gdzie nawiązał współpracę z Polonią w Chicago. Po powrocie do Poznania zatrudnił się jako mechanik na pływającym po Warcie parostatku „Warta”. Następnie założył w Poznaniu własny zakład mechaniczny, w którym zbudował drezynę czterokonną według wzoru widzianego w Ameryce. Na początku 1876 r. przeniósł się z rodziną do Pleszewa i założył warsztat ślusarski pod nazwą: I. Jezierski Pleszew. Z czasem warsztat rozwinął się w poważne przedsiębiorstwo fabryczne. Przez lata działalności firma kilkakrotnie zmieniała nazwę. Od 1897 r. była dwuosobową spółką zarejestrowaną pod nazwą I. Jezierski i Spółka, w której wspólnikiem Jezierskiego był jego zięć Seweryn Samulski. W 1900 r. kolejnym wspólnikiem został syn Ignacego – Władysław i od tej pory firma nosiła nazwę Pleszewska Fabryka Maszyn W. Jezierski i Spółka. Natomiast od 11 września 1917 roku fabryka przeszła na stałe w ręce Seweryna Samulskiego i odtąd nazywała się Pleszewska Fabryka Maszyn S. Samulski i S-ka, a od 20 września 1935 roku B. Samulski i Sp. Fabryka Maszyn w Pleszewie Spółka Komandytowa. Dzisiaj fabryka założona przez Ignacego Jezierskiego w Pleszewie nosi nazwę FAMOT PLESZEW Sp. z o.o.
Po przekazaniu fabryki Sewerynowi Samulskiemu Ignacy Jezierski wraz z rodziną przeniósł się ponownie do Poznania, gdzie zmarł 8 sierpnia 1919 r. Został pochowany na cmentarzu przy kościele św. Floriana w Pleszewie.Więcej możesz przeczytać w:
Szymański Stanisław Kostka, Ignacy Jezierski – Pleszewianin z wyboru, wyd. Muzeum Regionalne w Pleszewie, Pleszewskie Towarzystwo Kulturalne, Pleszew 2011.
Aron Heppner
Aron Heppner Urodził się 22 lipca 1865 r. w Pleszewie. Uczęszczał tu do szkoły ludowej, a także dodatkowo na lekcje do miejscowej żydowskiej szkółki religijnej, gdzie pod okiem znawcy Talmudu Moshe Gellerta zgłębiał tajniki Świętej Księgi. Jego ojciec Pessach (Paul) należał do zarządu pleszewskiej gminy żydowskiej, a także przewodził stowarzyszeniu dobroczynnemu „Chebra Kadischa”, które zajmowało się opieką nad chorymi i ubogimi oraz pomocą podczas urządzania pogrzebów. Po ukończeniu szkoły ludowej jeszcze przez dwa lata przebywał w rodzinnym Pleszewie, gdzie miejscowy rabin dr Elias Silberberg przygotowywał go do nauki w gimnazjum, ucząc łaciny i greki. Wreszcie w 1881 r. udał się do Ostrowa Wielkopolskiego, aby rozpocząć naukę w Królewskim Gimnazjum. Maturę zdał w 1885 r. Następnie, zgodnie z życzeniem matki, rozpoczął studia w Seminarium Rabinicznym oraz jednocześnie na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Berlinie. Po pięciu latach nauki, w 1890 r. ukończył zarówno seminarium otrzymując dyplom rabina, jak i studia uniwersyteckie w dziedzinie filozofii, historii i języków orientalnych. Dyplom doktora filozofii za rozprawę „Die Scholien des Bar-Hebraeus zu Ruth und den apokriphischen Zusätzen zum Buche Daniel” obronił z wyróżnieniem na Uniwersytecie w Halle. Krótko po obronie doktoratu, latem 1890 r. wybrany został rabinem przez gminę żydowską z Koźmina Wielkopolskiego. Zawarł także związek małżeński z Selmą Goldmann. W 1900 r. ukazał się po raz pierwszy opracowany przez niego popularny kalendarz żydowski, który przyniósł mu popularność i uznanie. Od 1909 r. rozpoczęto druk monumentalnego, liczącego ponad tysiąc stron dzieła „Aus Vergangenheit und Gegenwart der Juden und der jüdischen Gemeinden in den Posener Landen”, które jest efektem współpracy Heppnera z Isaakiem Herzbergiem – nauczycielem żydowskim z Bydgoszczy. Praca ta jest do dziś podstawową publikacją dotyczącą historii wielkopolskich Żydów. W 1906 r., pozostając nadal rabinem w Koźminie, objął jednocześnie stanowisko rabina w Jarocinie i Jaraczewie.
W październiku 1920 r., po przegranej przez Niemcy I wojnie światowej, rodzina Heppnerów przeniosła się do Wrocławia. Od święta Chanuka w 1920 r. Heppner rozpoczął odprawiać nabożeństwa we wrocławskiej synagodze „Tempel zum Tempel”. Otrzymał także posadę nauczyciela religii w średniej szkole żeńskiej oraz stanowisko wykładowcy w szkole talmudycznej, przygotowujących przyszłych duchownych żydowskich. Od 1923 r. zajmował się uporządkowaniem zbiorów archiwalnych zgromadzonych przez gminę żydowską, co zaowocowało stworzeniem archiwum. Publikował także teksty o tematyce historycznej na łamach prasy żydowskiej ukazującej się we Wrocławiu oraz w Berlinie. Uwieńczeniem tych prac była opublikowana w 1931 r. ostatnia jego publikacja zwarta poświęcona wybitnym Żydom związanym z Wrocławiem pt. „Jüdische Persönlichkeiten in und aus Breslau”. Po rozpoczęciu nazistowskich prześladowań Żydów pozostał we Wrocławiu, gdzie nadal prowadził archiwum.
Zmarł 3 grudnia 1938 r. Spoczywa na cmentarzu żydowskim we Wrocławiu.Więcej informacji można znaleźć w artykule:
Biernaczyk Jarosław, Sylwetki Żydów pochodzących z Pleszewa, absolwentów dawnego Królewskiego Gimnazjum w Ostrowie, Rocznik Pleszewski 2012, wyd. Muzeum Regionalne w Pleszewie, s. 84-93.
prof. Michał Sobeski
prof. Michał Sobeski Michał Sobeski (3.XI.1877 – 4.XII.1939), profesor Uniwersytetu Poznańskiego, filozof, działacz kult., krytyk, publicysta.
Urodzony w Pleszewie, syn ziemianina Edmunda i Pauliny z Ulatowskich. Po ukończeniu gimnazjum studiował filozofię i nauki przyrodnicze w Monachium, Berlinie, Lipsku, Getyndze i Wrocławiu. W 1902 ukończył chemię, a rok później uzyskał doktorat filozofii z zakresu psychologii eksperymentalnej. Studiom filozoficznym poświęcił czas spędzony w Genewie, Florencji, Rzymie i Paryżu.
W 1910 roku habilitował się się z filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Trzy lata później wraz z H. Święcickim, S. Kozierowskim i J. Kostrzewskim wszedł w skład komisji tworzącej Uniwersytet Polski w Poznaniu. Jego wysiłkom uczelnia w dużej mierze zawdzięcza swe powstanie. W 1919 został jednomyślnie wybrany na dziekana Wydziału Filozoficznego.
Jako filozof zajmował przede wszystkim problemami estetyki, filozofii sztuki i historią filozofii. Oprócz pracy dydaktycznej prof. Sobeski brał czynny udział w życiu kulturalnym Poznania, zajmował się pracą w towarzystwach naukowych i krytyczno – popularyzatorską. Był inicjatorem tzw. „mówionego miesięcznika” – zebrań intelektualistów, na których omawiano aktualne zagadnienia kutury. Podobny cel miało Towarzystwo Okrągłego Stołu, w którym aktywnie działał M. Sobeski. Współpracował także z licznymi czasopismami literacko – artystycznymi i naukowymi, był recenzentem teatralnym w dziennikach.
W 1939r. został internowany przez okupanta i po pobycie w obozie przejściowym przewieziony do Ostrowca Świętokrzyskiego, gdzie zmarł.
Tomasz Drobnik
Tomasz Drobnik Tomasz Drobnik – urodzony 6 września 1858 roku w Pleszewie. Naukę pobierał w gimnazjum w Ostrowie, a egzamin dojrzałości zdał w poznańskim gimnazjum im. Marii Magdaleny. Studiował medycynę na uniwersytecie wrocławskim. Dyplom ukończenia studiów otrzymał w Wűrzburgu. Następnie dokształcał się w zakresie anatomii, bakteriologii, a przede wszystkim chirurgii. W roku 1890 zamieszkał w Poznaniu i pracował jako ordynator oddziału chirurgicznego w Szpitalu Dziecięcym Św. Józefa. W maju 1899 został kierownikiem oddziału chirurgii Szpitala Miejskiego w Poznaniu. Zmarł 22 maja 1901 roku w Poznaniu. Zasłynął jako utalentowany i wybitny chirurg. Znany jest jako autor prac na temat leczenia stopy szpotawej, wargi zajęczej, przepukliny, bąblowca, błonicy. Obecnie pleszewski szpital przy ulicy Poznańskiej nosi jego imię oraz jedna z ulic.
Pod zaborem pruskim, St. Bródka [w:] Dzieje Pleszewa, M. Drozdowski,(red), Kalisz 1989, s., 169.
Teodor Jeske – Choiński
Jeske Choiński Teodor Jeske – Choiński – urodzony w Pleszewie 27 lutego 1853 roku (choć podawany jest rok 1854). Absolwent miejskiej szkoły katolickiej. Następnie nauki gimnazjalne pobierał w Śremie i Poznaniu. Studiował na uniwersytetach we Wrocławiu, Pradze i Wiedniu. W roku 1876 opublikował swój pierwszy utwór Cztery fantazje pod pseudonimem M. Bogdanowicz. W 1880 roku zawarł związek małżeński z ziemianką Ludmiłą Mikarską. Po zakończeniu nauki, w 1882 roku osiadł w Warszawie, gdzie zajmował się pracą dziennikarską i pisarską. Podczas dziesięcioletniego pobytu w stolicy napisał ponad dwa tysiące artykułów. W roku 1910 pojechał do Lwowa, gdzie został redaktorem Kroniki Powszechnej. Przez pewien czasu przebywał także w Wiedniu. Od 1915 roku mieszkał znów w Warszawie, gdzie zmarł 14 kwietnia 1920 roku. Teodor Jeske Choiński znany jest jako autor książek: Pozytywizm warszawski i jego główni przedstawiciele; Po latach dwudziestu pięciu; Żydzi na tułactwie; Żyd w powieści polskiej, dramatów: Na straconym posterunku, Ostatni akt, powieści: Z miłości, Ballada jakich wiele, Stłumione skry, Nad Wartą, W pętlach. Jedną z najbardziej popularnych książek, a dla pleszewian mającej ogromne znaczenie jest autobiograficzna powieść Nad Wartą, wydana w Krakowie w 1888 roku. Gulczyński Szymon, Teodor Jeske czy Choiński, [w:] Rocznik Pleszewski 2004, Pleszew 2005, s., 48-52.
Ludwik Bociański
Ludwik Bociański Ludwik Bociański – urodzony 24 sierpnia 1892 roku w pleszewskiej rodzinie chłposkiej. Naukę gimnazjalną rozpoczął w Ostrowie Wielkopolskim, a ukończył w 1914 w Kępnie. W latach szkolnych brał udział w tajnej działalności oświatowej. Był członkiem Towarzystwa T. Zana, elsem. Był inicjatorem organizowania w Pleszewie drużyny skautowej. Podczas I wojny światowej walczył w armii pruskiej jako podporucznik artylerii na froncie zachodnim. Na wieść o rewolucji w Niemczech, zjawił się w Pleszewie, gdzie 11 listopada 1918 roku przy współudziale miejscowych działaczy niepodległościowych kierował przejęciem władzy w mieście i Powstaniem Wielkopolskim. Był organizatorem batalionu pleszewskiego, który stał się zawiązką 8 p. Strzelców Wlkp. (potem 64 p.p.). W roku 1920 stojąc na czele pułku brał udział w przejęciu Pomorza Gdańskiego oraz walkach na froncie wschodnim. Dopiero w roku 1922 ukończył Szkołę Sztabu Generalnego. W końcówce roku 1935 przeszedł do służby cywilnej i został wojewodą wieleńskim. W maju 1939 otrzymał nominację na wojewodę poznańskiego z zadaniem przeciwdziałania dywersyjnej działalności niemieckiej V kolumny. W pierwszych dniach II wojny światowej usiłował kierować akcją ewakuacyjną urzędów, władz i instytucji z Wielkopolski. Dnia 17 września 1939 przekroczył granicę polsko – rumuńską czemu towarzyszyło ujawnione dopiero w ostatnich latach wydarzenie. Jak podaje autor programu ,,Rewizja nadzyczajna” Dariusz Baliszewski, L. Bociański na moście w Kutach zatrzymał samochód, którym Naczelny Wódz Edward Śmigły-Rydz opuszczał Polskę i udawał się do Rumunii, co L. Bociański oceniał jako haniebną ucieczkę naczelnego Wodza z pola walki. Pułkownik – w pierwszych dniach wojny mianowany generalnym kwatermistrzem rządu, na pytanie Śmigłego ,,o co chodzi?” odpowiedział: ,,Chodzi o honor wojska”. Dalej miała miejsce prowadzona przyciszonymi głosami rozmowa, której towarzyszyła gwałtowna gestykulacja. Gdy naczelny Wódz reką odsunął Bociańskiego na bok, pułkownik z Pleszewa wyjął z kabury pistolet i strzelił sobie w klatkę piersiową. Marszałek nakazał zabrać ciało Bociańskiego i jego kolumna udała się w dalszą podróż. Okazało się, że pułkownik przeżył, a kula o kilka milimetrów minęła serce. W 1947 roku L. Bociański zamieszkał w Anglii, lecz w życiu publicznym emigracji nie brał już udziału. Zmarł 7 lutego 1970 w Londynie, gdzie został pochowany na tamtejszym cmentarzu Gunnersbury. Wielkopolski słownik biograficzny, Mertka Józef, Pietrzak Jerzy, Bociański Ludwik, Warszawa-Poznań 1983, s., 62-63.
Wincenty Jezierski
Wincenty Jezierski Wincenty Jezierski – urodzony 15 stycznia 1874 roku w Pleszewie. Szkołę gimnazjalną ukończył w Ostrowie Wlkpolskim. Studia lekarskie rozpoczął we Wrocławiu, dalej kontynuował je w Heidelbergu, a zakończył doktoratem w 1903 roku we Fryburgu. Dalszą naukę kontynuował na studiach specjalistycznych w zakresie medycyny wewnętrznej, co przyczyniło się, że był pracownikiem w wielu zagranicznych klinikach. Od roku 1909 osiadł na stałe w Poznaniu. Był jednym z członków komisji utworzonej w 1919 roku dla zorganizowania Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego. W 1920 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1922 – zwyczajnego. W latach 1920-1939 kierował Katedrą i Kliniką Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Poznańskiego. Sprawował w okresie 1927-1928 funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego. Wysiedlony przez Niemców na początku wojny pracował w Słupcy jako lekarz. Do Poznania powrócił w marcu 1945 roku, gdzie zmarł 21 października tegoż roku. Do dorobku naukowego Wincentego Jezierskiego zaliczyć można prace o tematyce doświadczalnej i klinicznej, chorób zakaźnych, fizycznych czynników chorobotwórczych, choroby układu krążenia krwi, gruczołów dokrewnych, stawów oraz choroby alergiczne. Wielkopolski słownik biograficzny, Stański Mieczysław, Jezierski Wincenty Warszawa-Poznań 1983, s., 299-300.
Edmund Władysław Maksymilian Taczanowski
Edmund Władysław Maksymilian Taczanowski Edmund Władysław Maksymilian Taczanowski – urodzony 23 listopada w 1822 roku w Wieczynie. Nauki pobierał w gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. Następnie uczęszczał do szkoły artylerii, którą ukończył w stopniu podporucznika w roku 1834. Związany z grupą spiskowców wielkopolskich przygotowujących powstanie i jako kurier objeżdżał północną Wielkopolskę, podczas których starał się nawiązywać kontakty ze społeczeństwem. Dnia 12 lutego 1846 roku został aresztowany i osadzony w więzieniu. Po opuszczeniu aresztu w roku 1848 dowodził pod Pleszewem oddziałem artylerii rekrutującym się z Legii Akademickiej. Brał również udział w walkach na froncie neapolitańskim i w obronie Rzymu. Będąc rannym, dostał się do niewoli francuskiej. Po zwolnieniu wrócił do Wielkopolski i osiadł w Woli Książęcej. Chcąc przysposobić obywateli do przyszłej walki, organizował w powiecie pleszewskim Bractwo Kurkowe i Bractwo Jedności. W czasie powstania styczniowego organizował w okolicach Pleszewa oddziały do walki. Pod koniec maja Rząd Narodowy powierzył Taczanowskiemu dowództwo nad wojskami woj. kaliskiego i mazowieckiego oraz awansowano go do stopnia generała. Pułki kawalerii pod jego komendą stoczyły kilka walk i zostały rozbite pod Kruszyną. Po klęsce powstania udał się za granicę, gdzie zamierzał organizować oddziały polskie celem walki o niepodległość. Nie uzyskał jednak akcpetacji dla swoich planów i po amnestii władz pruskich zamieszkał w swoim majątku w Choryni. Zmarł 14 września 1879 roku. Wielkopolski słownik biograficzny, Szczepański Bolesław, Taczanowski Edmund Władysłwa Maksymilian, Warszawa-Poznań 1983, s., 760.
Ks. Kazimierz Niesiołowski
Niesiołowski Ks. Kazimierz Niesiołowski – przez ponad 50 lat był wybitnym animatorem pleszewskiego życia duchowego, społecznego i patriotycznego. Współorganizował m.in. Towarzystwo Czytelni Ludowych, Związek Harcerstwa Polskiego, Kasę Pożyczkową i wiele innych organizacji i stowarzyszeń kościelnych oraz świeckich. Już w 1901 roku w opinii o kapłanie stworzonej na potrzeby pruskiej landratury, urzędnicy zaborcy napisali, że ,,przykłada wiele starań do rozwoju polskiego ruchu narodowego oraz rozwoju nieczynnych towarzystw”.
Kazimierz Niesiołowski urodził się 6 lutego 1872 roku w niewielkim miasteczku Mrocza w zaborze pruskim. W październiku 1892 roku wstąpił do seminarium duchownego archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej. Święcenia kapłańskie przyjął w czerwcu 1896 r. i wówczas skierowano go na wikariat do parafii p.w. Ścięcia Św. Jana Chrzciciela w Pleszewie. W roku 1901 został jej proboszczem. W 1929 roku Papież Pius XI nadał mu honor prałata. Po ciężkiej chorobie, ks. Niesiołowski zmarł 5 listopada 1949 roku.
Ks. Niesiołowski działał w Narodowej Demokracji, z której najprawdopodobniej został wykluczony w 1918 roku za przemówienie popierające Piłsudskiego, jakie wygłosił w Poznaniu.
W październiku 1918 na plebanii u ks. Niesiołowskiego odbyło się zebranie, na którym wybrano członków tajnego Komitetu Obywatelskiego mającego przygotować powstanie w Pleszewie i przejęcie przez Polaków władzy w mieście. Następnie proboszcz fary został prezesem Rady Ludowej, która w styczniu 1919 przejęła cywilną władzę w mieście. W międzyczasie, ks. Niesiołowski uczestniczył też w Polskim Sejmie Dzielnicowym zwołanym w listopadzie 1918 r. w Poznaniu.
W 1939 roku Ks. Niesiołowski wszedł w skład pleszewskiego Komitetu Wykonawczego Obrony Narodowej.
W październiku 1941 r. kapłan został aresztowany przez Gestapo. Był głodzony i katowany w Poznaniu. Potem internowano go do domów zakonnych w Warszawie, a później w Piotrkowie Trybunalskim. Do Pleszewa mógł wrócić dopiero wrócić po zakończeniu wojny.
Ks. Niesiołowski pozostawił po sobie pleszewianom obiekty, z których mieszkańcy miasta korzystają do dziś. Chodzi od Dom parafialny im ks. Skargi, Ogród Jordanowski, czy ogródki działkowe przy ulicy Prokopowskiej.
Włodzimierz Jacorzyński
Jacorzyński Włodzimierz Jacorzyński – pochodził z Kresów, ale całe swoje dorosłe życie związał z Pleszewem. Był wybitnym animatorem życia kulturalnego miasta, człowiekiem uwielbianym przez młodzież i do dziś wspominanym przez wychowanków. Urodził się 17 marca 1901 roku w Ławczynie. Odbył służbę wojskową, maturę zdał w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Stanisławowie. Do Pleszewa przybył w 1924 roku i od razu został nauczycielem w Publicznej Szkole Powszechnej Męskiej im. Jana Kasprowicza (obecnie ZSP nr 1). Wkrótce rozpoczął wdrażać metodę ,,edukacji przez sztukę”. Od 1927 roku tworzył szkolne zespoły sceniczne i reżyserował przedstawienia teatralne z udziałem pleszewskiej młodzieży. Młodzi aktorzy występowali m.in. na deskach Domu Parafialnego, w profesjonalnie przygotowanych strojach, przedstawiając sztuki ,,oglądane przez całe miasto”, m.in. jasełka, inscenizacje krajowych i światowych bestsellerów (jak na przykład ,,Dziewczynka z zapałkami”, ,,Janko Muzykant”) oraz misteria wielkanocne (,,Ukrzyżuj go”) . Włodzimierz Jacorzyński w 1933 roku był również jednym z inicjatorów założenia istniejącego do dziś chóru męskiego ,,Harmonia”, w którym występował jako tenor i kierownik grupy recytatorskiej. W czasie okupacji prowadził tajne nauczanie i teatr w Marcinkowicach i Myśliborzu, dokąd to został wysiedlony przez Niemców. Po wojnie wrócił do Pleszewa i pracy w szkole. W 1945 roku założył Ochotniczy Zespół Teatru Ludowego, który prowadził do 1969 roku. Równolegle, od 1955 roku kierował zawiązanym przez siebie Zespołem Scenicznym przy fabryce Spomasz. W 1966 roku kolejną trupę zainicjował w Technikum Mechanicznym w Pleszewie. Do jego największych sukcesów W. Jacorzyńskiego należało wystawienie w 1961 roku ,,Dziewczynki z zapałkami” w Teatrze Polskim w Poznaniu. W sumie w swojej karierze wyreżyserował ponad 60 tytułów. Inscenizacja kończąca jego aktywną działalność odbyła się w 1969 roku na stadionie miejskim. W realizacji tego autorskiego pomysłu pedagoga ,,My ze spalonych wsi” wzięło udział pół tysiąca aktorów – amatorów. Włodzimierz Jacorzyński był wielokrotnie odznaczany, m.in. przez ministra kultury. Zmarł 21 stycznia 1972 roku w Pleszewie. Został pochowany na miejscowym cmentarzu przy kościele p.w. Św. Floriana.
W 2003 roku, przede wszystkim po zabiegach nieżyjącego już także Jana ,,Apacza” Szczepaniaka tablice upamiętniające W. Jacorzyńskiego zawisły na budynku ZSP nr 1 oraz na domu przy skrzyżowaniu Poznańskiej i Łąkowej, gdzie pedagog mieszkał.
Hanna Suchocka
Hanna Suchocka Hanna Suchocka – doktor nauk prawnych. Urodziła się w 1946 roku w Pleszewie. Liceum w Pleszewie ukończyła w 1963 r. Następnie podjęła studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, które ukończyła w 1968 r. Ukończyła kurs prawa amerykańskiego w Lejdzie zorganizowany przez Uniwersytet Columbia. Odbyła staż naukowy w Instytucie Prawa Publicznego w Heidelbergu. W 1989 roku z ramienia Komitetu Obywatelskiego dostała się do Sejmu. W 1991 roku ponownie została posłanką. W 1992 r. piastowała funkcję Wiceprzewodniczącej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w Strasburgu. W okresie od lipca 1992 do maj 1993 stała na czele Rządu RP
Później, jako jedyny reprezentant Polski, uczestniczyła w pracach zespołu d.s. reformy ONZ. Kandydowała też na stanowisko Sekretarza Generalnego Rady Europy. W latach 1997 – 2000 zasiadała na stanowisku Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. W listopadzie 2001 powierzono jej funkcję ambasadora RP przy Stolicy Apostolskiej,. którą sprawuje do dzisiaj.
Działa w wielu organizacjach i instytucjach międzynarodowych. Członkini Międzynarodowego Panteonu Sławnych Kobiet (International Hall of Fame). Otrzymała doktorat honoris causa Uniwersytetu Oklahoma w USA i międzynarodową nagrodę im. Maxa Schmidtheinego dla osób szczególnie zasłużonych w działalności politycznej i gospodarczej na rzecz liberalnego porządku na świecie.
Prof. Dr Ryszard Wielebiński
Prof. Dr Ryszard Wielebiński    Ryszard Wielebiński urodził się 12.02.1936 roku w Pleszewie. Przez trzy pierwsze lata swojego życia mieszkał wraz z rodzicami w Kowalewie. W latach wojny wyemigrował z rodzicami do Australii, gdzie ukończył studia wyższe na Uniwersytecie w Tasmanii, uzyskując w 1961 roku stopień Master of Engineering Sciences. W 1963r. otrzymuje tytuł doktora na uniwersytecie w Cambridge.
Czołowy specjalista w zakresie radioastronomii (działu astronomii obserwacyjnej zajmującego się badaniem za pomocą radioteleskopów promieniowania elektromagnetycznego w zakresie fal radiowych emitowanego przez obiekty kosmiczne).

Po uzyskaniu stopnia doktora powraca do Australii i podejmuje pracę na Uniwersytecie w Sydney, gdzie cały czas pracuje nad udoskonaleniem wykorzystytwania fal radiowych w badaniach astronomicznych. Sześć lat intensywnej pracy zaowocowało tym, że w 1969 roku zostaje powołany na stanowisko Dyrektora powstającego właśnie w Bonn Instytutu Radioastronomicznego. Dzięki intensywnej pracy nad polaryzacją fal radiowych instytut w Bonn stał się pod kierownictwem prof. Wielebińskiego, jednym z wiodacych ośrodków radioastronomii na świecie.(dziś posiada największy sterowany radiowo teleskop o śred. 100m).
Profesor nigdy nie zapomniał o studentach z Polski, nawiazujac współprace z tutejszymi Uniwersytetami umożliwiał im kontakt z nauka miedzynarodową.
230 prac naukowych opublikowanych w czasopisamach miedzynarodowych, wskazuje na wielkie uznanie i szacunek jakim cieszy się Prof. Ryszard Wielebiński w środowisku naukowym. Świadczyć o tym mogą także liczne godności takie jak:

  • Członkowstwo Polskiej Akademii Nauk (1991)
  • Doktor Honoris Causa Uniwersytetu w Toruniu (1993)
  • Doktor Honoris Causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (2007)
Prof. dr hab. Bronisław Marciniak
Bronisław Marciniak Prof. dr hab. Bronisław Marciniak urodził się 30.VI. 1950 r. w Pleszewie gdzie ukończył szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące. Jest absolwentem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, którą ukończył z wyróżnieniem. Bezpośrednio po studiach pracował, a później był kierownikiem w Zakładzie Fizyki Chemicznej Instytutu Chemii UAM.Odbył staż naukowy w Department of Chemistry, Simon Fraser University, Vancouver (Kanada). W 1991r. nawiązał współpracę naukową z dr. Gordonem L. Hugiem z Radiation Laboratory na University of Notre Dame, w Indianie (USA). W latach 1996-1999 prof. pełnił funkcję prodziekana Wydziału Chemii UAM ds. nauki i współpracy z zagranicą oraz był członkiem Senatu UAM. Przez dwie kadencje pełnił funkcję prorektora UAM ds. nauki i współpracy z zagranicą.Profesor Bronisław Marciniak jest autorem ponad 110 artykułów naukowych i kierował wieloma projektami badawczymi. Jego zainteresowania naukowe obejmują fotochemię, fotofizykę i chemię radiacyjną związków organicznych i metaloorganicznych, ważnych dla biologii i chemii materiałowej, a w szczególności fotoindukowane reakcje przeniesienia elektronu. W okresie pełnienia funkcji prorektora UAM doprowadził do wzrostu współpracy i wymiany międzynarodowej w zakresie nauki i dydaktyki. Od 1993 roku profesor Marciniak jest członkiem Polskiego Stowarzyszenia Stypendystów Fulbrighta (PSSF). Od lutego 2008 r. pełnił funkcję Przewodniczącego Rady Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta.14 kwietnia 2008 roku prof dr. hab. Bronisław Marciniak został wybrany nowym Rektorem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na kadencję 2008-2012.

  • nagroda naukowa zespołowa III stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – 1987,
  • nagroda naukowa indywidualna Polskiego Towarzystwa Chemicznego – 1988,
  • nagrody Rektora UAM za osiagnięcia naukowe i organizacyjne (wielokrotnie),
  • stypendium Fulbrighta 1991/1992,
  • Złoty Krzyż Zasługi – 2000,
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2005.
Marian Bogusz
Marian Bogusz Marian Bogusz 1920-1980. Urodził się w Pleszewie, cześć okresu okupacji spędził w obozie koncentracyjnym Mauthausen. W latach 1946-48 studiował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie był uczniem m.in. Jana Cybisa. Od 1947 roku aktywnie współpracował z warszawskim Klubem Młodych Artystów i Naukowców. W okresie socrealizmu, wycofał się na dalszy plan ograniczając swoją twórczość głównie do projektów scenograficznych. Lata pięćdziesiąte to m.in. projekty do „Niemców” – Teatr Bogusławskiego w Kaliszu, „Wieczór Baletowy” w Operze Moniuszki w Poznaniu, „Trzech Pomarańczy” PTL Guliwer w Warszawie. W czasie „odwilży” zwiastującej zmiany w polityce kulturalnej, a przede wszystkim zapowiadającej odejście od zasad realizmu socjalistycznego rozpoczął bliska współpracę ze Zbigniewem Dłubakiem i Kajetanem Sosnowskim. Razem założyli w Warszawie Grupę 55, której program był wyrazem sprzeciwu nie tylko wobec socrealizmu, ale też wobec estetyki polskiego postimpresjonizmu.
Bogusz, który odgrywał w Grupie 55 kluczową rolę, był również współtwórcą jednej z pierwszych powojennych galerii eksponujących sztukę współczesną – Galerii Krzywe Koło, która działała od roku 1956 w warszawskim Staromiejskim Domu Kultury. Program galerii nie obejmował wyłącznie działalności ekspozycyjnej, ideą Bogusza było stworzenie podstaw stałej muzealnej kolekcji prac polskich twórców awangardy. Zbiór ten jest częścią kolekcji sztuki nowoczesnej Muzeum Narodowego w Warszawie. Bogusz przyczynił się do zorganizowania wystaw sztuki nowoczesnej (Kraków 1948-49, Warszawa 1957 i 1959), które były przełomowymi wydarzeniami w historii polskiej sztuki XX wieku. Artysta określał też ramy programowe spotkań twórczych o charakterze awangardowym jak Plener Koszaliński w Osiekach (1963), I i II Parada Sztuki Nowoczesnej (Elbląg 1963-65), I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu (1965) czy Sympozjum Wrocław 1970 rok. Był też inicjatorem Lubelskich Spotkań Artystycznych w latach 1976-1978.
Kajetan Sosnowski wspomina „Współpracowaliśmy ze sobą przeszło 10 lat niemal w codziennym obcowaniu. Wokół Mariana zawsze był duża grupa ludzi. Bardzo lubił młodych, którzy łatwiej zapalali się od jego słów i marzeń. Wielu z nich dużo na tym skorzystało i są dobrymi artystami. Przepracowane i przegadane noce i jak zwykle dużo alkoholu, dały swoje owoce i myślę, że zostanie to nie tylko w naszej pamięci i legendzie, ale też w konkretnych pracach, które być może ocaleją od niepamięci.”